धुळे प्रतिनिधी/प्रकाश नाईक :भारतीय संस्कृतीत सणांचा विशेष महत्त्वाचा भाग आहे. विविध सणांमधून सामाजिक, धार्मिक व नैतिक मूल्यांची शिकवण दिली जाते. दसरा, याचाच एक उज्वल नमुना आहे – सत्याच्या विजयाचा आणि अन्यायाविरुद्ध संघर्षाचा प्रतीकात्मक सण.
दसऱ्याचा सण, ‘विजयादशमी’ या नावानेही ओळखला जातो. हा दिवस विशेषतः भगवान रामांनी रावणाचा पराभव करून सीतेची सुटका केली म्हणून पवित्र मानला जातो. दुसऱ्या दृष्टीकोनातून पाहता, महालक्ष्मीच्या नवरात्रातील नऊ रूपांची आराधना करून दहाव्या दिवशी तिच्या विजयाचे प्रतीक म्हणून दसरा साजरा केला जातो.
दसर्यामागील मुख्य संदेश म्हणजे “सत्य कधीही झुकत नाही, अन्यायाचा अंत अटळ आहे.” या सणातून आपल्याला असे शिकायला मिळते की, संकट कितीही मोठे असो, योग्य मार्गावर चालणारा व्यक्ती शेवटी जिंकतोच.
दसर्याला भारतभरात विविध पद्धतीने साजरे केले जाते. उत्तर भारतात रावण-दहन ही परंपरा आहे; रावण, कुंभकर्ण आणि मेघनाद यांच्या पुतळ्यांना जाळले जाते. महाराष्ट्रात लोक शस्त्रपूजन करतात, आपट्याची पाने ‘सोने’ म्हणून एकमेकांना देतात, आणि स्नेहभाव व्यक्त करतात. कर्नाटकात मैसूरचा दसर्याचा मिरवणूक उत्सव प्रसिद्ध आहे, तर पश्चिम बंगालमध्ये दुर्गा विसर्जन होतो.
दसर्याच्या निमित्ताने समाजातील अंधश्रद्धा, भेदभाव, भ्रष्टाचार, हिंसा – हे आधुनिक रावणही नष्ट करण्याची प्रेरणा मिळते. केवळ पुतळा जाळून न थांबता, आपल्या वागणुकीतही सत्य, प्रामाणिकपणा आणि सदाचार असावा, याची आठवण दसरा आपल्याला करून देतो.
आजच्या काळात, जिथे चुकीच्या गोष्टींना स्वीकारणं सोपं वाटतं, तिथे दसरा आपल्याला योग्य निर्णय घेण्याची आणि चुकीच्या गोष्टींना विरोध करण्याची उमेद देतो.
नाव :- जय मनोज कोकणी
महाविद्यालयाचे नाव :- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाजकार्य महाविद्यालय मोराणे (नकाने) धुळे