मोराणे/प्रतिनिधी:जगभरातील आरोग्य व्यवस्थेत रुग्णांची सुरक्षितता ही अत्यंत महत्त्वाची बाब मानली जाते. रुग्णालयात किंवा दवाखान्यात येणाऱ्या प्रत्येक रुग्णाचा जीव सुरक्षित राहणे, त्याला योग्य औषधोपचार मिळणे आणि उपचार करताना कोणत्याही प्रकारची हानी होऊ न देणे हीच खरी आरोग्य सेवेची जबाबदारी आहे. या उद्दिष्टासाठीच दरवर्षी १७ सप्टेंबर रोजी जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) वतीने “जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिवस” साजरा केला जातो.
या दिवसाचे उद्दिष्ट म्हणजे आरोग्य सेवा घेताना होणाऱ्या चुका कमी करणे आणि सुरक्षित, गुणवत्तापूर्ण उपचार प्रत्येक व्यक्तीपर्यंत पोहोचवणे हे आहे. रुग्णांच्या सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष झाल्यास औषधाचा चुकीचा डोस, शस्त्रक्रियेदरम्यानची गफलत, स्वच्छतेअभावी पसरलेले संसर्ग, चुकीची निदान प्रक्रिया अशा गंभीर समस्या निर्माण होतात. यामुळे रुग्णाच्या आयुष्याला धोका निर्माण होऊ शकतो. म्हणूनच या दिवसाद्वारे रुग्ण सुरक्षिततेबद्दल आरोग्य कर्मचारी, डॉक्टर, परिचारिका, औषध वितरक, तसेच रुग्ण स्वतः आणि त्यांचे कुटुंब या सगळ्यांना जागरूक केले जाते.
जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिवसाची सुरुवात २०१९ साली करण्यात आली आणि तेव्हापासून दरवर्षी वेगवेगळ्या थीम ठरवून रुग्ण सुरक्षा विषयावर जनजागृती केली जाते. प्रत्येक वर्षाची थीम आरोग्य व्यवस्थेत असलेल्या एखाद्या विशेष समस्येकडे लक्ष वेधते. उदाहरणार्थ कधी औषधांच्या सुरक्षिततेवर भर दिला जातो, तर कधी प्रसूतिदरम्यान माता व बाळाच्या सुरक्षिततेवर भर देण्यात येतो. अशा उपक्रमांमुळे आरोग्य व्यवस्थेतील त्रुटींवर उपाय शोधण्यास मदत होते.
भारतातही या दिवसाचे मोठे महत्त्व आहे. शहरी आणि ग्रामीण भागातील आरोग्य सेवेतील तफावत, रुग्णालयांमधील गर्दी, औषध वितरणातील अडचणी, स्वच्छतेअभावी होणारे संसर्ग या समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून येतात. त्यामुळे रुग्ण सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी सरकार, आरोग्य संस्था आणि स्वयंसेवी संघटनांनी एकत्रित प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. योग्य प्रशिक्षण घेतलेले आरोग्य कर्मचारी, काटेकोर नियमावली, स्वच्छतेची काळजी, तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर आणि रुग्ण-कुटुंबीयांशी स्पष्ट संवाद यामुळेच सुरक्षित आरोग्य सेवा घडू शकते.
आजच्या काळात रुग्ण सुरक्षा ही फक्त डॉक्टर किंवा रुग्णालयाची जबाबदारी नसून समाजातील प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. रुग्णालाही आपल्या आजाराविषयी योग्य माहिती असणे, औषधे वेळेवर घेणे आणि आरोग्य नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. समाजात जागरूकता निर्माण झाली तर आरोग्य व्यवस्थेत होणाऱ्या अनेक चुका कमी होतील.
शेवटी असे म्हणता येईल की, रुग्ण सुरक्षा ही आरोग्य व्यवस्थेची पायाभूत गरज आहे. सुरक्षित रुग्ण म्हणजेच निरोगी समाज, आणि निरोगी समाजामुळेच राष्ट्र प्रगतिशील होऊ शकते. जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिवस आपल्याला याच गोष्टीची जाणीव करून देतो की, प्रत्येक जीव महत्त्वाचा आहे आणि त्याच्या सुरक्षिततेपेक्षा मोठी जबाबदारी दुसरी नाही.
नाव :- अमीन खलील पटेल.
वर्ग :- FY.BSW
महाविद्यालयाचे नाव :- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाजकार्य महाविद्यालय मोराणे (नकाने) धुळे